CZYM JEST CUKRZYCA? RODZAJE CUKRZYCY I ICH PRZYCZYNY

Cukrzyca jest jedną z najczęściej występujących chorób przewlekłych na świecie. Dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych, a liczba osób zmagających się z tym schorzeniem stale rośnie. Choroba rozwija się wtedy, gdy organizm nie produkuje wystarczającej ilości insuliny lub nie potrafi jej skutecznie wykorzystywać.

Insulina jest hormonem wytwarzanym przez trzustkę i odpowiada za utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi. Gdy jej działanie jest zaburzone, poziom glukozy wzrasta, co może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych. Ze względu na sposób powstawania, leczenia oraz następstwa wyróżniamy różne rodzaje tej choroby.

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 występuje najczęściej u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych, choć może pojawić się w każdym wieku. Jest chorobą autoimmunologiczną, co oznacza, że układ odpornościowy błędnie niszczy komórki trzustki​ odpowiedzialne za produkcję insuliny. W rezultacie organizm przestaje wytwarzać ten hormon, którym jest insulina i konieczne staje się jego regularne podawanie.

Przyczyny cukrzycy typu 1 nie zostały jeszcze w pełni poznane. Naukowcy wskazują jednak na znaczenie czynników genetycznych oraz środowiskowych. Choroba nie jest wynikiem niewłaściwego stylu życia i obecnie nie istnieją skuteczne metody jej zapobiegania.

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 jest najczęściej występującą postacią tej choroby. W jej przebiegu organizm nadal produkuje insulinę, jednak komórki stają się mniej wrażliwe na jej działanie. Z czasem trzustka może również produkować zbyt mało insuliny, aby utrzymać prawidłowy poziom cukru we krwi.

Na rozwój cukrzycy typu 2 wpływa wiele czynników. Do najważniejszych należą nadwaga i otyłość, brak regularnej aktywności fizycznej, nieprawidłowa dieta, starszy wiek oraz występowanie choroby w rodzinie. Warto jednak pamiętać, że cukrzyca typu 2 może wystąpić także u osób prowadzących zdrowy tryb życia, ponieważ znaczenie mają również uwarunkowania genetyczne. Choroba rozwija się stopniowo i przez długi czas może nie powodować wyraźnych objawów.

Cukrzyca ciążowa

Cukrzyca ciążowa pojawia się po raz pierwszy w czasie ciąży. Jest związana ze zmianami hormonalnymi zachodzącymi w organizmie kobiety. U większości osób poziom cukru wraca do normy po porodzie. Kobiety, które przebyły cukrzycę ciążową, są jednak bardziej narażone na rozwój cukrzycy typu 2 w przyszłości. Dlatego ważne są regularne badania kontrolne i prowadzenie zdrowego stylu życia również po zakończeniu ciąży.

Inne rodzaje cukrzycy

Oprócz najczęściej występujących typów istnieją także rzadsze postacie cukrzycy. Mogą być związane z chorobami trzustki, zaburzeniami hormonalnymi, zmianami genetycznymi lub stosowaniem niektórych leków. Każdy przypadek wymaga indywidualnej diagnostyki oraz odpowiednio dobranego leczenia przez specjalistów (diabetologa, edukatora ds. diabetologii, dietetyka i innych).

Cukrzyca jest grupą chorób charakteryzujących się podwyższonym poziomem cukru we krwi. Najczęściej występują cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2 oraz cukrzyca ciążowa. Choć przyczyny ich rozwoju są różne, wspólnym celem leczenia jest utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi oraz zapobieganie powikłaniom. Wczesne rozpoznanie choroby, regularne kontrole lekarskie i stosowanie się do zaleceń specjalistów pozwalają osobom z cukrzycą prowadzić aktywne i satysfakcjonujące życie.

Autor: Mgr Małgorzata Pietrzak- Brzoznowska; Specjalista Edukator ds. Diabetologii, Dietetyk Kliniczny, Psychodietetyk